محمد رضا واليزاده معجزى

550

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

عليه برادرش محمد على شاه كه در همان سال « 1324 » به‌جاى مظفر الدين شاه نشسته بود ، برافراشت ) به حكمرانى لرستان منصوب شد ، مأموريتى در اين ناحيه پيدا نكرد . حكومت دوم نظام السلطنه در لرستان در اواخر عمر مظفر الدين شاه سالار الدوله پسرش كه به تازگى از حكومت كردستان معزول « 1 » و به حكمرانى لرستان و بروجرد منصوب شده بود ، بعد از فوت مظفر الدين شاه به شرحى كه در فصل مربوطه نگارش داده‌ايم ، به اتكا مشروطه‌خواهان كه توسط ملك المتكلمين با آنها بست و بند كرده و حتى وجوهى نيز به عنوان كمك پرداخته بود ، براى حيازت مقام سلطنت كه از اوايل سن تميز عشق آن دامنگيرش شده و دقيقه‌اى از فكر آن فارغ نبود ، عليه برادرش محمد على شاه سر به شورش برداشت و سران عشاير لرستان را با خود همراه كرده ، سپاهى بىنظم و فاقد ديسيپلين از ايلات و طوايف لرستان آماده ساخت و به قصد تسخير پايتخت حركت كرد ولى در نهاوند از قواى دولت شكست خورده ، به كرمانشاه فرار كرد و در قونسولگرى متحصن گرديد و ميرزا على خان ظهير الدوله به فرمان شاه از همدان به كرمانشاه رفت و او و حاج سيف الدوله را توسط ده‌نفر سرباز با كالسگه شخصى خود محترمانه به تهران اعزام داشت و آنها را بعد از يك ماه توقف در پارك اتابك به اروپا تبعيد كردند . بنابراين مقدمات چون محمد على شاه لرستانيان را حامى و هواخواه سالار الدوله مىدانست ، لذا به عقيده او مرد مقتدر و شاهدوستى براى جانشينى سالار الدوله لازم بود كه بتواند آنها را به اطاعت دولت درآورد و براى اين كار رضا قلى خان نظام السلطنه از هركسى در آن موقع مناسب‌تر

--> ( 1 ) . سالار الدوله در تاريخ جمعه بيست و پنجم محرم الحرام سنه 1323 به حكومت كردستان منصوب و در تاريخ يازدهم شوال همين سال در نتيجه شكايات مردم و تحريكات عين الدوله صدراعظم تلگرافى به تهران احضار و بعد از چندى به حكومت لرستان برگزيده شد . در اين سال غير از سالار الدوله عده ديگرى از ولاة و حكام ( استانداران ، فرمانداران ) به موجب تقاضاى صدراعظم و تصويب شاه در تاريخ ذى حجه 1323 تغيير مأموريت حاصل كردند كه از آن جمله‌اند : سلطان حسين ميرزا جلال الدوله پسر اكبر ظل السلطان كه به‌جاى سالار الدوله به‌سمت حكمران كردستان و كروس منصوب گرديد . و عبد الحسين ميرزا فرمانفرما و استاندار كرمانشاه كه مأمور كرمان شده و امير افخم قراگوزلو همدانى ( حسام الملك ) به حكمرانى كرمانشاه برقرار شد . و ميرزا على خان ظهير الدوله ( صفا عليشاه ) به فرماندارى كل همدان منصوب و بعد از خاتمه ياغيگرى سالار الدوله و تحصن او در قونسولگرى انگلستان در كرمانشاه كه ظهير الدوله شخصا از همدان به كرمانشاه رفت و سالار الدوله و سيف الدوله را به وسيله كالسكه خود با ده‌نفر ژاندارم به تهران فرستاد و حوزه ايالتى كرمانشاه هم به قلمرو حكومت وى افزوده گشت و احتشام الدوله قراگوزلو پسر امير افخم كه داماد مظفر الدين شاه بود ، موقتا به عنوان نايب الحكومه از جانب ظهير الدوله معين گرديد .